تصویر زیرزمینی برنج فروشی دوره قاجار از چه زمانی ایرانی ها برنج می خورند؟


به گزارش شفاف، «رشیدالدین فضل الله حمدانی» در قرن هفتم شمسی در کتاب «آثار و آثار» نوشته است. در زمان او این تصور رایج بود که برنج را دکتر زاویه از هند به ایران آورده است. . او به تفصیل نحوه کشت برنج را توضیح داد و جالب اینکه او هم می دانست و می گفت که کیفیت برنج گیلان نسبت به جاهای دیگر بهتر است.

بر اساس منابع تاریخی، کشت برنج از زمان ساسانیان در ایران رواج داشته و البته در تمام نقاط ایران از غذای ملی مصرف نمی شده است. در قرون بعدی انواع برنج در ایران کشت شد و کشاورزان ایرانی به مرور ارقام جدیدتر و بهتری ساختند که مورد پسند ایرانیان بود.

در زمان صفویه برنج غذای شاهانه بود و البته غذای مخصوص میهمانی ها و جشن ها به صورت پلو یا حله با کباب یا خورش شد. «مالمه پلو» و «برایان پلو»، «کوارمه پلو» و «دولمه پلو» از غذاهای معروف دوره صفویه بودند. در دوره قاجاریه به جایی رسیده بود که «ادوارد پولاک»، پزشک مخصوص ناصرالدین شاه، می‌نویسد: «ایرانی‌ها ساده زندگی می‌کنند و عموماً عادات غذایی و آشامیدنی متعادلی دارند. غلات، برنج، سبزیجات، میوه ها و لبنیات غذای اصلی آنهاست. در شهرها و در بین افراد ثروتمند، برنج مهمترین جزء غذایی محسوب می شود. از برنج در پخت سه غذای ایرانی پلو، چلو و آش استفاده می شود. این غذاها نقش مهمی در زندگی خانوادگی ایرانی دارند. ایرانیان حتی نمی توانند بهشت ​​را بدون برنج تصور کنند.

تصویر زیرزمینی برنج فروشی دوره قاجار از چه زمانی ایرانی ها برنج می خورند؟  |  ریشه اصطلاح پیلاخوری
برنج در دنیا انواع مختلفی دارد اما فقط برنج سفید و انواع محلی ایرانی در ایران رایج است

نام برنج از کجا آمده است؟

برنج ایرانی انواع مختلفی دارد. امروزه حدود ۴۵ نوع برنج در ایران کشت و مصرف می شود و معروف ترین آنها برنج صدری و برنج طارم است که بخش زیادی از انواع برنج ایران را تشکیل می دهد. از جمله صدری حسن سرایی، صدری دمسی، طارم دیلمانی، طارم رشتی و طارم محالی.

بیشتر برنج های ایرانی را به نام محل کشت یا ظاهر می شناسند. برخی داستان تاریخی دارند مانند برنج صدری که می‌گوید: «میرزا آقاخان نوری که در زمان قاجار ریاست دفتر را بر عهده داشت، عده‌ای را به کشورهای شرق آسیا فرستاد و شلغم و بذر برنج را به شمال ایران آورد. ” طبق افسانه ها این برنج از هند آورده شده و به آن برنج صدراعظم می گفتند. بعدها به دلیل کاربردهای فراوان نام آن از برنج صدری به برنج صدری تغییر یافت.

برخی از انواع برنج با نام کشاورزی که اولین بار آنها را کشت می‌کردند نیز شناخته می‌شوند. مثلاً برنج هاشمی که داستانش از این قرار است: «یوسف هاشمی زاده در سال ۶۴ متوجه چند خوشه مختلف در شالیزار خود شد. این دسته ها بلندتر و ساقه باریک تری داشتند. او این خوشه های خاص و جذاب را جمع آوری کرد و در آغاز فصل بهار خزانه مخصوصی برای آنها گرفت و کاشت و در فصل برداشت آنها را با دقت و خاصیت چید و برنج هاشمی متولد شد.

دیگر اینکه علاوه بر گیلان و مازندران، انواع دیگر برنج در مناطق مختلف ایران کشت می شود. از جمله برنج کهربایی در خوزستان و مناطق غربی ایران و برنج چمپا در اصفهان و مناطق مرکزی و جنوبی ایران.

تصویر زیرزمینی برنج فروشی دوره قاجار از چه زمانی ایرانی ها برنج می خورند؟  |  ریشه اصطلاح پیلاخوری
برنج فروشی در شمال ایران در دوره قاجار

برنج؛ کشف مهم ایرانیان

مهم ترین غذای پخته شده با برنج کلو است که برنج خالی یا برنج سفید است و البته انواع پلو نیز وجود دارد. جالب است که ایرانی ها پختن بیش از ۴۰ نوع پلو را بلدند و ماجرا از این قرار است: «برخی از محققان، پلو را کشف مهم آشپزهای ایرانی می دانند و معتقدند هیچ ملتی به اندازه ایرانی ها آن را درست نمی کند. به گفته آنها سبزی، شلغم و حبوبات در مقایسه با گوشت، مرغ و ماهی از مواد ارزان قیمت محسوب می شوند و در آشپزی ایرانی با افزودن این مواد به برنج آن را به پلو تبدیل می کنند که نیازی به خورش جداگانه ندارد. و مثل خورش است. با او مخلوط شده است».

تصویر زیرزمینی برنج فروشی دوره قاجار از چه زمانی ایرانی ها برنج می خورند؟  |  ریشه اصطلاح پیلاخوری
ایرانیان قاجار غذای برنج می خورند

«پلخوری» از کجا آمده است؟

در تاریخ ایران، برنج همیشه غذای گران قیمت و غذای ثروتمندان و غذای جشن ها و مهمانی ها بوده است و مردم عادی جز در مناطقی که برنج کشت می شد یا به وفور یافت می شد، برنج و چلو نمی خوردند. حتی معلوم است که در دوره قاجار، مردم عادی و فقیر سالی یک بار برنج می گرفتند و آن شب نوروز بایرام بود.

استفاده از اصطلاح غذاخوری به جای مهمانی از گذشته های دور به ایرانیان رسیده است; روزهایی که برنج غذای ضیافت بود و ایرانی ها به جای اینکه بگویند مهمانی می رویم، می گفتند ناهار می رویم. گسترش مصرف برنج در شهرهای بزرگ ایران از دهه ۴۰ آغاز شد و اکنون به جایی رسیده است که برنج خارجی نیز وارد می شود تا سفره ایرانی بدون برنج نباشد. به آقای «ادوارد پولاک» باید گفت: ایرانیان نه تنها بهشت، بلکه جهان را بدون برنج تصور نمی کنند!