گشت منزل رفت پایگاه خبری تحلیلی انصاف


سرویس سیاسی انصاف نیوز: زنان و مسائل مربوط به آنها محور اصلی اعتراضات اخیر در کشور بوده و به نمادی برای مطالبات دیگر معترضان تبدیل شده است. نقطه شروع اصلی و نمادین این اعتراضات دستگیری یک دختر جوان توسط پرابهام بود گشت منزل و مرگ مشکوک او در بازداشت وزرا بود. تا قبل از شروع این اعتراضات و حضور پررنگ یگان ویژه در مراکز اصلی شهرها، گشت ارشاد در این مکان ها حضور فعال و مستمر داشت اما چند هفته از مفقود شدن وانت های گشت ارشاد می گذرد. این مشاهده انگیزه ای شد برای تهیه گزارشی از مشاهدات واقعی مردم و نظرات آنها در این روزهای آتشین.

سیاره زهره

ناهید متولد ۱۹۵۳ در مترو معامله می کرد. زنی که به گفته خودش و با تایید یکی از دوستانش، قبل از اتفاقات حبس وزیر و تجمعات اخیر، حجاب سفت و سخت اما بدون چادر داشت، چون با این شغل چادر به راحتی نمی شود!

صدایش خفه، اما واضح و بلند بود. او از شرایط و سیاست کنونی به ستوه آمده است و در پاسخ به سوالاتش از همه چیز گله مند است. برادرش از جانبازان جنگ هشت ساله عراق و ایران بود و می گفت: جوانا آن موقع برای پاسداری از ناموس این مملکت رفت، چرا الان باید از مشهد چنین خبری بشنویم؟ یا چرا آقای علم الهادی چنین اظهارنظرهایی می کند؟

او به منابع خبری که دنبال می‌کرد و ادعا می‌کرد کاملاً اعتقاد داشت اگر این خبر جعلی است چرا تکذیب نمی کنند و به مردم اطلاع نمی دهند؟! از او پرسیدم اگر این کار را می کنند، باور می کنی؟ قاطعانه گفت: نه! پرسیدم چگونه و از چه طریق می توان اعتماد شما را برگرداند؟ گفت: نمی شود چون سال هاست دروغ می گویند و دروغ دروغ می آفریند!

ناهید با حضور و ادامه گشت ارشاد به این شکل مخالف بود او تنها پوشش های بسیار نامتعارف را قابل ذکر دانست و آن هم در حد ذکر زبانی! وی همچنین تاکید کرد که چنین مواردی را در محیط خود بسیار کم دیده است و معتقد است که انتخاب نوع حجاب خارج از این موارد، انتخاب افراد و در چارچوب آزادی آنهاست. ناهید گفت بعد از این اعتراضات او اصلاً وانت گشت را در شهر ندید. ظاهراً تعداد افرادی که دیگر روسری نمی‌پوشند افزایش یافته و حتی شکل اعتراضات زنان را به خود گرفته است.

وی اعتراضات و مطالبات مردمی را صحیح دانست و تاکید کرد که باید پس از اتمام کارهای نیمه تمام خود در این تجمعات حضور یابد.

نیکتا و سانجا

او متولد ۱۳۶۲ و دانش آموز دبیرستان بود. هر دو مخالف گشت ارشاد و آنها حتی پوشش های بسیار نامتعارف را انتخاب افراد می دانستند و هیچکس حق دخالت یا گرفتن این حق انتخاب را از دیگری ندارد. نیکتا گفت: به نظر من اگر حجاب آزاد شود، افراد کمی هستند که لباس متفاوتی با سایر افراد جامعه و فرهنگ ما بپوشند. اینها از نظر روحی نیز چندان سالم نیستند. نیکتا و سارینا از فیلتر شدن تلگرام شکایت کردند که برای درس خواندنشان مشکل ایجاد کرد.

اعتراضات مردمی را اجتناب ناپذیر می دانستند زیرا مردم در شرایط سخت تحت فشار مضاعف هستند! از آنها در مورد مشارکت نوجوانان در هر اعتراض یا حرکتی که جانشان در خطر باشد پرسیدم. سارینا معتقد بود والدین باید آنها را از این منطقه دور کنند اما این حق آنهاست. نیکتا پاسخ داد: چطور در ۹ سالگی حق ازدواج دارند اما حق اعتراض ندارند؟

زهرا

با زهرا در اتوبوس در حال بازگشت از محل کار به خانه مصاحبه ای داشتیم. نقابش برداشته بود. او می گفت حجاب برایش سخت نیست اما حالا آن را نوعی اعتراض می داند. “این اعتراض زنانه!» زهرا می گفت: من جلوی مامورا در شهر روسری هم نمی کنم! یکی از آنها بچه گربه را اذیت می کرد. وی فارغ التحصیل رشته علوم سیاسی از دانشگاه شهید بهشتی است. به دلیل بازار کار در این زمینه، او مدرک لیسانس و فوق لیسانس خود را در رشته مهندسی پزشکی گرفت. او گلایه داشت که بعد از ده سال درس خواندن و هر روز دیر کار کردن، هنوز دخل و خرجش با هم مطابقت ندارد. «تنها دلیلی که مهاجرت نکردم خانواده بود!

زهرا معتقد بود اعتماد مردم به این راحتی ها باز نمی گردد و به همین دلیل صدا و سیما را در زندگی خود مثال می زند.«وقتی کوچکتر بودم، رادیو و تلویزیون در خانواده ما پذیرفته شد. برای مدرک به تهران آمدم و در سال ۸۸ اتفاقات را در خیابان دیدم. تلویزیون چیزی را نشان می داد. خیابون یه چیز دیگه! چشمانم به واقعیت باز شد!»

زهرا با بیان اینکه حجاب از یک سو به نماد نگاه رسمی تبدیل شده است و از سوی دیگر برجسته‌تر شدن آن در این شرایط تهدیدی برای همین نگاه خواهد بود و با تکیه بر این استدلال امیدوار است که دیگر وانت گشت ارشاد را در شهر نبینم.

حدیث و غزل

متولد ۱۳۵۲ و ۱۳۵۵ و هر دو چادری بودند. حدیس معلم عربی دبیرستان و غزاله دانش آموز بود. آنها همچنین یک تجارت اینترنتی داشتند. آنها از فیلترینگ شاکی بودند، اما فکر می کردند که اگر پلتفرم های ایران قوی شود، می توانند طرف دیگر را عوض کنند. حدیس ضمن چیدمان دقیق چادر خود تاکید کرد که به هیچ وجه گشت ارشاد را قبول ندارد و می توان از آن به عنوان جایگزینی برای محدودیت های اجتماعی برای افراد استفاده کرد. فرانسه هم به عنوان نمونه نقض این شرایط می دانست که در این کشور گرفتاران در برف جریمه می پردازند! غزاله با او موافق بود و در ادامه گفت: تعداد افرادی که روسری نمی‌بندند زیاد شده است. قبلا اعتراضی نبود الان اعتراض هست! نیازی نیست فضای دوقطبی و نفرت ایجاد کردند.

از غزاله پرسیدم اگر کسی حجاب اسلامی یا چیزی شبیه آن را نمی خواهد و می خواهد حجاب سنتی داشته باشد، تکلیفش چیست؟! خیلی کوتاه جواب داد: بالاخره در جامعه اسلامی زندگی می کنند، باید قبول کنند! حدیث و غزاله فاصله حجاب اسلامی با «پوشش» را تحریک کننده حق انتخاب مردم دانستند. حدیث به دلیل ماهیت کار او مثال های بیشتری می آورد; در مورد وجوب حجاب (پوشش غیر محرک) زن در برابر مردان نیز جامعه مصداق بارز داشت که آن را منطقی و اجتناب ناپذیر می دانست; داشت حرف میزد: شیر در ذات خود برخلاف گوشت رفتار می کند!

در حدیثی درباره اعتراضات اخیر مردم آمده است که بین اعتراض و اغتشاش فرق است و نباید در جامعه کارهای تحریک آمیز انجام داد. وی در این مورد گروهی را مثال می زند که با دوستان خود در مقابل سفارت انگلیس شرکت کرده و به صورت نمادین به سمت سفارت پوشک پرتاب کردند! وی خاطرنشان کرد که در آنجا پلیس در مقابل جمعیت ایستاده است و اگر یک نفر شروع کند کار سختی خواهد داشت! غزاله درباره تجمعات این روزها گفت: مادرم بارها به من گفت که اگر به هزینه ها اعتراض می کردم شرکت می کردم اما نه الان با این مطالبات! ما هم به خاطر شرایط اقتصادی معترضیم!

حدیس و غزاله نیز در میان سخنان خود بر لزوم بی طرفی رسانه ها تاکید کردند. در این مورد، حدیث الجزیره را مثال می‌زند.

خیر بله

پیراهنی گشاد با آستین کوتاه پوشیده بود و روسری از سرش افتاده بود. او در دوران دانشجویی در انجمنی مستقل با سیاست اصلاحی فعالیت سیاسی داشت حالا او از هر گونه اصلاحی ناامید بود. خیلی از اصلاح طلبان غرق در قدرت هستند، اما من قبلاً در جایی کار می کردم که واقعاً طرفدار مردم بود، اما چه فایده؟ نسل ما و حتی بعد از ما سعی کردند خودشان را اصلاح کنند. جواب نداد! اما امیدوارم اکنون که چنین است، احزاب تسلیم خواسته های خود شوند». ندا بر این باور بود که افزایش تعداد زنان در این دوره نوعی اعتراض است.

منو

پیرزنی اهل مینوس به دنیا آمد ۴۳ بود. وی از روش ها و روش های حکومت برای متدین کردن مردم بسیار ناامید بود و گفت: با وجود اینکه معتقد به حجاب هستم، اگر شرایط را داشتم نشان می دادم که مخالف این نوع رفتارها هستم. او که ظاهراً در خانواده‌ای مذهبی بزرگ شده بود، معتقد بود افرادی که نسل خود را به حجاب تشویق می‌کنند یا حتی آنها را مجبور به حجاب می‌کنند، مقید به اصولی فراتر از ظاهر دین و حجاب هستند و افرادی که این کار را انجام می‌دهند. الان هم همین را می گویند عقل بی اثر و حتی معکوس است.

این گزارش برگزیده خبرنگار انصاف نیوز به مدت سه روز در ایستگاه های مترو و اتوبوس تهران با زنان در مشاغل، طبقات و سنین مختلف مصاحبه کرد. پاسخ به طرز عجیبی است همه از این صحبت ها تکرار شد تمام زنانی که موضوع این مصاحبه ها بوده اند حداقل مخالف شیوه فعلی گشت زنی بودند.

انتهای پیام